Persja
Persja była silnym państwem na wyżynie Irańskiej, zjednoczonym przez Cyrusa Wielkiego, rozszerzonym następnie o tereny Azji Mniejszej. Kolejny król, Dariusz I, uporządkował państwo i podzielił na dwadzieścia santrapii. W jednej z santrapii mieszkała ludność grecka, musiała płacić haracz i podatki, był tam także ograniczony handel, z czego Grecy byli bardzo niezadowoleni.Przebieg wojen grecko-perskich (492-449)
1. Powstanie w Milecie (499r. p.n.e.), pomoc od Aten, pierwsze porażki - zburzenie Miletu, utrata wielu wysp u wybrzeży Azji Mniejszej
2. 492 r. p.n.e. - ekspedycja perska na Grecję, Macedonia przechodzi w ręce Persów
3. 490 r. p.n.e. - bitwa pod Maratonem, przeważające siły Persów - ponad 25 tysięcy ludzi w armii oraz armie pomocnicze, Ateńczycy - 9 tysięcy hoplitów i tysiąc Pletejczyków. Dowództwo wystawiło dziesięciu strategów. Pod Maratonem dowodził Miltiades. Hoplici zwyciężyli, a to zwycięstwo miało dla Greków bardzo duże znaczenie.
4. 486 r. p.n.e. - tron perski obejmuje król Kserkses
5. 481 r. p.n.e. - Związek Helleński, utworzony na zjeździe w Koryncie - koalicja Greków przeciwko Persji
6. 480 r. p.n.e. - przekroczenie Hellespontu
7. Bitwa w wąwozie Termopile - zdrada jednego z Greków, bohaterska walka trzystu Spartan, dowodził nimi Leonides. Klęska Greków.
8. 480 r. p.n.e. - bitwa pod Salaminą - greckie zwycięstwo, dowodził Temistokles, odrzucenie pokoju
9. 479 r. p.n.e. - Plateje - zwycięstwo Aten, druzgocąca klęska Persów
10. 478 r. p.n.e. - utworzenie Ateńskiego Związku Morskiego
11. 449 r. p.n.e. - pokój Kaliasa